Enschede 5 Verhuizing

	Enschede 5 Verhuizing 1951 Enschede - Haarlem Opgeschreven 2020 en verder.
	Van Houten repen Het Merk
	Op mijn achtste jaar verhuisden we naar Haarlem. Als kind neem je de verandering van plaats wel waar maar je probeert gewoon door te leven. Je voelt een verandering van atmosfeer.
	Vagelijk verheugd op het nieuwe was ik tegelijk angstig. Direct toen ik het nieuwe huis binnen kwam, beklopte ik met platte hand de muren van de lege gang om me te verzekeren dat ze stevig waren en ons konden beschermen.
	Ik merkte dat mijn ouders apart van mij bestonden. Je had dus een vader en een moeder. Aan het eind van de straat waar een vijver was, zag ik ze 's winters als paar, met Friese doorlopers aan, met lange forse slagen op het veel te kleine vijvertje schaatsen.
	Het nieuwe was het oude verlaten. Alles wat ik mythisch zou willen noemen was daar in Enschede. Vager, wilder. Er was de aanleg van de asfalt weg. Er was de walsmachine. De bedrijfjes in de achtertuinen. Er was het 'auto's tellen' en er was de pot vloeibare teer, waar je zo af en toe je tanden mee schoonmaakte. Bovendien was er de goot waar je dingen vond. Een tientje. Je vond lege pakjes sigaretten. Er was het hoogfrequente zilverpapier, de prikkelende geur van tabak én er waren de plaatjes op die pakjes. Je kon er spelletjes mee spelen. Er was die éne van dat merk Player's met een zeeman er op aan een rond houten stuur. The Navigator. Nee hij had een reddingsband als embleem. Tussen het straatvuil. Vóór dat je de plaatjes in tweeën knipte en ze door elkaar ging schudden.
	De fascinatie met de fabriek bleef maar vertaalde zich in een nieuw spel dat deze keer gedeeld werd met de rest van de familie.
	Haarlem. De scene was vreedzaam en oerhollands. In Haarlem verzamelde je zegels en de wikkels van allerlei heerlijke producten. Je plakte ze op of verzamelde ze net zo lang tot je het vereiste aantal had en stuurde ze naar de fabriek, waar het desbetreffende product gemaakt werd. Je ging met de fabriek corresponderen wanneer ze wedstrijden uitschreven. Je maakte leuzen. Je was niet de enige.
	Zo schreef de Van Houten fabriek in Weesp een wedstrijd uit welk kind de beste reclame leuze kon verzinnen. Ik had er al gauw eentje en stuurde hem op. VAN HOUTEN REPEN IS VAN REPEN HOUDEN!. Bij het kijken naar die leuze die je zelf had bedacht en opgeschreven ging het om het 'opzeggen' . Hé kijk eens, proef eens! Ik kreeg geen prijs. Zo goed was mijn leuze ook weer niet. Maar het had wel een swing. Een deuntje kon het zijn.
	Er zat een ruil in.. Twee gelijke woorden in het midden. Het zachte midden van de uitruil. Gelijk oversteken.
	Nee, het was niet alleen gelijk oversteken. In de eerste helft van mijn leuze had je in het begin de stemloze t en in de tweede helft aan het eind de stemhebbende d. Bij Houten en houden. Prachtig. Een onderscheidend kenmerk. Hé, bij [d] is 'stem' er bij betrokken. Bij [t] niet! Die klanken betekenen door hun contrast!
	Onderscheid tusen producten, die op elkaar lijken. Dat is het toch waar het bij al die merken om draait. je kon de zin uitroepen in klanken en lezen in letters. Je kon het onderscheid zien en horen. .
	Bovendien was de leuze een zin. Een zin kost tijd om te zingen of te zeggen. Tijd gaat maar één kant op. Door die asymmetrie ontsnapt de leuze aan haar geruststellende symmetrie (rondheid) en gaat als een pijl rechtdoor naar haar slachtoffer (toehoorder).
	Van Houten had prachtige wikkels om zijn repen. De chocolade was omhuld in een papier bedrukt met een gekleurde expressionistische verfstreep. Je hield de reep omhoog om haar nog eens goed te bekijken.- Voor een kind zijn er nog geen machtstructuren en marketing machinaties. Het grijpt er naar zonder na te denken, als het maar zoet is. Zoete melk met brokken.


	De mantel van mijn moeder.
	Haar mantel was in de New Look Style. Geweven met een zwarte en witte draden. Tweed. Ze werd in de taille aangesnoerd met één ronde knoop. Aan de andere helft van de jas zat een grote elastieken lus, partner van de knoop. Zo kwamen de twee helften van de jas bij elkaar. De jas was gevoerd. De rok cirkelwijd. Die aangesnoerde taille gaf je de X vorm. X jassen, X jurken!
	Toch was je zozeer organisch deel van je familie dat je het normaal vond dat een paar jaar later, om mij een plezier te doen, van de 'rok' van de mantel een schoudermanteltje werd gemaakt. Geen woord van protest kwam over mijn lippen.
	Die ronde knoop met lus schoof op van haar taille naar mijn hals en schouderpartij.
	Verder was er schoolfilm. Elke week ging je naar een soort zolder en daar had je het snorrend projectie apparaat, het scherm, het trillende zwart wit beeld, de zich verwijdend lichtstraal enz. in die tijd veel filmjes over wat er in de fabriek gebeurde. Het valt me nu op dat die ongelukken op de lopende band - melkflessen vlogen regelmatig uit de bocht - er bij leken te horen.
	Wat je hoorde aan het eind van de filmje was het flieberige celluloid geluid als de filmrol op was. Het laatste eindje van het celluloid mocht zijn eigen geluid laten horen.
	Het fliebertje of het los-vaste eindje.
	Het Wijze Kind. Onderaan de pagina.